DHB ARŞİV SİTESİ
Ana Menü
Anket
GAP UZADIKÇA UZUYOR
Kürdistan
Kirli savaşa yüz milyarlarca dolar akıtmaktan ve her yıl silahlanmaya milyarlarca dolar ayırmaktan geri kalmayan devlet ve hükümetler yıllardan buyana Kürtler için kurtarıcı olarak gösterilen GAP, bütçede yeterince pay ayrılmaması nedeniye 37 yıldır bitirilemedi. AKP hükümetinin 2010'a kadar bitirme sözü verdiği GAP, olduğu yerde sayıyor. Yılda ortalama 3 milyar dolar yatırım yaparak projeyi bitireceğini açıklayan AKP, son 4 yılda ortalama yalnızca 957 milyon YTL harcadı. Buna karşın GAP kapsamındaki barajlardan yıllık 1.1 milyar dolar gelir elde eden hükümetin, bu gelirin de altında bir harcama yaptığı ortaya çıktı. Başbakanlığını Süleyman Demirel'in yaptığı 32. hükümetten, başbakanlığını Tayyib Erdoğan'ın yapmakta olduğu 60. hükümete kadar, aradan geçen 37 yıllık sürede 28 hükümet deviren GAP, bitirilmeyei bekliyor gerçeğe dönmeyi bekliyor.
GAP idaresi verilerine göre, hükümetlerin bugüne kadar 21 milyar YTL harcadığı GAP'ta öncelik verilerek bitirilen enerji yatırımları sonucu elde edilen gelir 15.18 milyar dolar. Türkiye'de 2005 yılında üretilen 39.6 milyar kilovatsaatlik hidrolik enerji içinde, GAP 18.7 milyar kilovat saatlik hidroelektrik üretimiyle yüzde 47'lik bir paya sahip oldu. Bu enerjinin yıllık parasal değeri ise 1.1 milyar dolar.
Dünyanın ikinci, Türkiye'nin en büyük entegre projesi olma özelliğini taşıyan GAP, 37 yıldır gündemde. 1970'lerde Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki sulama ve hidroelektrik amaçlı projeler olarak planlanan GAP, 1980'lerde çok sektörlü, sosyo-ekonomik bir bölgesel kalkınma programına dönüştürüldü. GAP 9 ili kapsayan (Adıyaman Batman Diyarbakır, Antep, Kilis, Mardin, Siirt, Urfa, Şırnak) bir alanda 22 baraj, 19 hidroelektrik santraliyle Türkiye toplam su potansiyelinin yüzde 28'ini kontrol altına alırken, 1.7 milyon hektar arazinin sulaması ve 7 bin 476 megavatın üzerinde bir kurulu kapasite ile yılda 27 milyar kilovat saatlik elektrik enerjisi üretilmesi hedeflenmekte.
GAP'a yatırdığı paranın tamamını elektrik enerjisi üretimi sonucu elde eden hükümetler, sulama yatırımlarına kaynak ayırmada enerji yatırımları kadar istekli davranmadı. GAP'ta enerji yatırımları yüzde 74 seviyesinde tamamlanırken, sulama yatırımları yüzde 14 seviyesinde kaldı. Yine, Kuzey Kürdistanın sosyo-ekonomik kalkınmasının hedeflendiği GAP'ta, Kürdistanın bir çok ili özellikle kış aylarında elektrik sıkıntısı çekiyor. Oysa Türkiye'de üretilen hidroelektrik üretimin yüzde 47'si GAP kamsamındaki 9 ilden sağlanıyor.
Bügüne kadar GAP’ın parasal gerçekleşmesi yüzde 56.4 düzeyine ulaştı. 2006 fiyatlarıyla GAP için ihtiyaç duyulan 37 milyar YTL Milyar YTL'lik paranın 21 milyar YTL'lik kısmı harcandı. Yapılan harcamaların, proje bazındaki gerçekleşmelere bakıldığında en büyük payı baraj projelerinin aldığı görülmekte. GAP'ta sektörler baz alındığında, enerjide gerçekleşme yüzde 74, tarımda ise yüzde 14.9 düzeyinde. Tesislerin açılışından 2005 yılı sonuna kadar toplam 253 milyar kilovat saat hidroelektrik enerji üretimi gerçekleştirildi. Bu enerjinin parasal değeri yaklaşık 15.18 milyar dolar.
Göreve geldiği dönemde, GAP'ı, yılda ortalama 3 milyar dolar kaynak ayırarak 2010'a kadar bitireceğini açıklayan AKP hükümeti, GAP için son 4 yılda 3 milyar 829 milyon YTL'lik bir kaynak ayırdı. GAP kapsamındaki barajlardan yılda 1.1 milyar dolar gelir elde eden hükümet, 4 yılda 4.4 milyar dolar gelir elde ederken, elde ettiği gelirin de altında harcama bir yaptı. GAP için 2003'te 793 milyon YTL ayıran hükümet, 2004'te 899 milyon YTL, 2005 1 milyar 98 milyon YTL, 2006'da ise 931 milyon YTL'lik bir kaynak ayırdı.



GAP kapsamında tamamlanan 8 hidrolik santrali enerji projelerinin yüzde 74'ünün gerçekleştiği anlamına geliyor. Geçtiğimiz yıl temeli atılan Ilısu Barajı'nın da devreye girmesiyle bu alandaki projelerin sona gelmesi bekleniyor. Türkiye'de 2005 yılında üretilen 39.6 milyar kilovat saatlik hidrolik enerji içinde, GAP 18.7 milyar kilovat saatlik hidroelektrik üretimiyle % 47'lik bir paya sahiptir. Üretilen bu enerjinin parasal değeri ise yaklaşık 1.1 milyar doları.
Harran Ovası'nda sulama 1995 mevsiminden itibaren başladı. Sulama projelerinin tamamlanmasıyla 1.7 milyon hektar alanın sulanması hedeflenen GAP'ta 2005 yılı itibariyle 256 bin 676 hektar alan sulandı. Fiziki gerçekleşme açısından, sulama projelerinin yüzde 14.9'u işletmede, yüzde 7.4'ü inşaat halinde, yüzde 15.8'i ihale ve yüzde 61.9'u ise planlama aşamasında.
GAP Bölgesi'nde sanayi yatırımlarının artması, özel sektörün Bölge'de yatırım yapmasının sağlanması için sanayi altyapısının tamamlanması kapsamında toplam 8 Organize Sanayi Bölgesi (OSB) işletmeye alındı. Bölge'de 2 serbest bölge (Antep ve Mardin) mevcut. İşletmedeki 8 OSB'den 3'ü Antep'te, diğerleri ise, Urfa, Mardin, Adıyaman, Kilis ve Siirt'te bulunmakta. 11 OSB ise inşaat halinde.
Bakanlar Kurulu Kararı ile GAP'ın tamamlanması için 2010 yılı hedef konmuş ve bu konuda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı'na girdi vermeleri öngörülmüş. Zira 1989 yılında çıkarılan bir kararname ile 15 yıllığını kurulan GAP İdaresi 15 yıllık bir süre için kurulmuştu. Ancak 4 Kasım 2004'te çıkarılan bir yasa ile idarenin görev süresi 3 yıl daha (4 Kasım 2007) uzatıldı.

Kaynakları borç faize aktaran devlet ve hükümet, yatırıma kaynak ayırmada ketüp davranarak, bölgede işsizlik ve açlığın derinleşmesine çanak tumuş oluyordu. Böylece ortadoğunun önemli bir projesi bitirilmiyerek kürt emekçileir cezalandırlmaya devam ediliyor.

 
İlgili Bağlantılar
Haber Puanlama
Seçenekler
Эlgili Konular

Kürdistan

Üzgünüm, bu yazı için yorumlar aktif değil.
 
PHP-Nuke
Sayfa Ьretimi: 0.08 Saniye